Kürtler, Kürtçe için alanlara çıktı

15 Mayıs Kürt Dil Bayramı, Van, Erciş, Özalp, Hakkâri, Yüksekova, Batman, Adıyaman, Kars, Diyadin, Doğubayazıt, İzmir, Adana ve Mersin'de, kitlesel basın açıklamalarıyla kutlandı.

VAN

TZPkurdi ve KURDİ DER, Sanat Sokağı'nda basın açıklaması yaptı. Açıklamaya, DTP Van Milletvekili Özdal Üçer, DTP İl Başkanı Selim Ertaş, Belediye Başkanı Bekir Kaya, DTP Merkez İlçe Başkanı Salahattin Endakçı, Özalp Belediye Başkanı Murat Durmaz, Başkale Belediye Başkanı İhsan Güler, Muradiye Belediye Başkanı Çelik, Edremit Belediye Başkanı Abdulkerim Sayan, Çelebibağ Belediye Başkanı Veysel Keser, Bostaniçi Belediye Başkanı Nezahat Ergüneş, İl Genel ve Belediye Meclis üyelerinin yanı sıra 300'e yakın kişi katıldı. '15'ê Gulanê Cejna Zimanê Kurdî pîroj be' pankartının açıldığı açıklamada sık sık, 'Zimanê me rûmeta me ye' sloganı atıldı.

Grup adına açıklama yapan KURDİ DER Başkanı Levent Ürün, Kürtçenin köklü bir dil olmasına rağmen üzerinde uygulanan asimilasyon politikaları ve baskılar nedeniyle gelişmediğini söyledi. Başta cezaevleri olmak üzere halen her alanda baskıların devam ettiğine dikkat çeken Ürün, baskılara karşı dillerine daha fazla sahip çıkacaklarını söyledi.

Açıklamadan sonra Sanat Sokağı'nda kurulan Kürt dili Çadırı'nın açılışı yapıldı. Kitle daha sonra çadırda kurulan stantları gezdi

ÖZALP

Van'ın Özalp İlçesi'nde DTP İlçe binası önünde basın açıklaması yapıldı. Açıklamaya DTP İlçe Başkanı Recep Ceylancı, Belediye ve İl Genel Meclis üyelerinin de aralarında bulunduğu kalabalık bir grup katıldı. Grup adına açıklama yapan DTP Üyesi Allahverdi Çeliko, Kürt halkının dilinin ve kültürünün 80 yıldır yok edilmeye çalıştığını söyledi. Dilin bir halkın varlık gerekçesi olduğunu ifade eden Çeliko, Kürtçenin üzerindeki baskıların son bulmasını istedi.

Açıklamadan sonra DTP İlçe Başkanı Recep Ceylancı, Kürtçe yayın yapan gazetelere yönelik baskılara dikkat çeken bir konuşma yaptı. Konuşmadan sonra ilçe merkezinde Hawar gazetesi dağıtıldı.

ERCİŞ

Van'ın Erciş İlçesi'nde ise aralarında DTP yöneticilerinin de bulunduğu kalabalık bir grup, Dalan Caddesi üzerinde basın açıklaması yaptı. DTP Üyesi Melek Bütün burada yaptığı açıklamada, dil üzerindeki baskıları kınadı. Açıklamanın ardından DTP İlçe binasında Kürtçenin tarihi ve üzerindeki baskılarla ilgili panel düzenlendi.

MURADİYE

Van'ın Muradiye İlçesi'nde ise DTP İlçe binasında basın toplantısı düzenlendi. Açıklama yapan DTP İlçe Başkanı Osman Başak, Kürtçenin üzerindeki baskılara dikkat çekerek, baskıların son bularak, Kürtçenin anayasal güvenceye alınmasını istedi.

HAKKARİ

Eski belediye iş hani önünde basın açıklaması yapıldı. Açıklamaya DTP, KESK, TZP temsilcileri ve kalabalık bir grup katıldı. 'Bê ziman jiyan nabe' sloganının atıldığı açıklamada 'Zimenê me rûmeta me ye' pankartı açıldı. Grup adına açıklama yapan TZPkurdi Üyesi Abdullah Bor, Kürt dili ve kültürü üzerindeki baskıları kınadı. Kürtçenin halen başta cezaevleri olmak üzere birçok alanda yasaklı olduğunu söyleyen Bor, 'Bir yanda cezaevlerinde Kürtçe yasaklanırken, diğer tarafta Kürtlerin sesi olan Roj TV üzerinde ciddi baskılar uygulanmaktadır. Bu baskılar altında göstermelik olarak TRT'de Kürtçe yayınlar yapılmaktadır' dedi. 'Yapılanlar sinsi ve asimilasyon politikaların devamıdır' diyen Bor, halka dil ve kültürüne sahip çıkma çağırısında bulundu

YÜKSEKOVA

Oslo Oteli önünde yapılan kitlesel basın açıklamasına Belediye Başkanı Ruken Yetişkin, DTP İlçe Başkanı Arif Karay, KURDİ DER, KESK-DİSK ile birçok sivil toplum örgütü temsilcisinin de aralarında bulunduğu yüzlerce kişi katıldı. Grup adına açıklama yapan KURDİ DER Yüksekova Şube Başkanı Besin Baykan, Kürt dilinin anayasal güvenceye alınmasını istedi. Kürtçenin üzerindeki baskılara da dikkat çeken Baykan, baskıların kaldırılmasını istedi. DTP üzerindeki baskılara da değinen Baykan, baskıların Kürt halkının mücadelesine yönelik bir saldırı olduğunu söyledi.

'Bila zimanê Kurdî bibe zimanê fermî' pankartının açıldığı açıklamada polisin yoğun önlem alması dikkat çekti.

BATMAN

KURDİ-DER Batman Şubesi, Gülistan Caddesi'nde basın açıklaması yaptı. Açıklamaya KURDİ-DER Batman Şube Başkanı Evin Bilge, Batman Belediye Başkanı Nejdet Atalay, DTP Batman İl Başkanı Özcan Erdem, SES Batman Şube Başkanı Deniz Topkan, Genel-İş Batman Şube Başkanı Halis Yakut, DÖKH aktivistleri, belediye meclis üyeleri, il genel meclis üyeleri ve çok sayıda kişi katıldı.

Kürtçe açıklama yapan KURDİ-DER Batman Şubesi Yöneticisi Murat Gazioğlu, bir toplumun varlığının dili olduğunu söyledi. Türkiye'de dillerin yasak olduğunu ifade eden Gazioğlu, 'Kürtler kendi varlıklarını dillerine borçludur. Kürt Dili Bayramı Kürtler açısından önemli bir gündür. Türkiye'de Kürtçe yıllardır asimile edilmeye çalışılıyor. Kürt dili üzerinde yıllardır süren yasaklamalar devam ediyor. Her gün Kürtçe üzerindeki yasaklar nedeniyle cezalar veriliyor. Belediye başkanlarına, siyasetçilere, siyasi tutuklulara, Kürtçe yayın yapan Azadiya Welat'a cezalar verildi. Bu örnekler de Kürtçe üzerindeki baskıları ve yasaklamaları en iyi şekilde ortaya koyuyor' dedi. Kürt dili üzerindeki yasaklamaları kınadıklarını kaydeden Gazioğlu, Kürt dilinin yaşamın tüm alanlarında serbest bırakılmasını istedi. Kürtçenin Türkiye'de 2'nci resmi dil olmasını isteyen Gazioğlu, 'Siyasetçiler, siyasi partiler, kurumlar, yazarlar, sanatçılar herkesin Kürt diline sahip çıkmasını istiyor ve Türkiye'de diller üzerindeki asimilasyon politikalarına izin verilmesin. Türkiye'de yaşayan herkesin kendi diline sahip çıkmasını istiyoruz. Kürtler diliyle vardır ve diliyle özgürleşecektir' diye konuştu. Açıklamanın ardından kalabalık Kürt diliyle ilgili hazırlanan broşürleri dağıttı.

DOĞUBAYAZIT

Ağrı'nın Doğubayazıt İlçesi'nde İnsan Hakları Anıtı önünde kitlesel basın açıklaması yapıldı. Açıklamaya aralarında Belediye Başkanı Canan Korkmaz, DTP, TUYAD-DER, Xani-Der temsilcilerinin de bulunduğu kalabalık çok sayıda kişi katıldı. Grup adına açıklama yapan Xani-Der Yöneticisi Remzi Geges, halka diline daha fazla sahiplenme çağrısında bulundu. Kürt dili üzerinde yıllardır baskıların sürdüğünü de aktaran Gegas, baskılara rağmen halkın dilini koruduğunu belirtti.

Açıklamadan sonra kitle toplu olarak Ahmedi Xani türbesi ziyaret etti. Daha sonra ilçe merkezinde Hawar gazetesi dağıtıldı.

KARS

Kars'ta Digor Durağı'nda yapılan açıklamaya TZP, YDG-M, KAÜ-Der üyelerinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 200 kişi katıldı. 'Bê ziman jiyan nabe' sloganının atıldığı açıklamayı TZP Üyesi Mehmet Kuluman okudu. Kürt halkının halen birçok alanda kendi dilini kullanamadığını belirten Kuluman, baskıların son bulmasını istedi. Yapılan göstermelik açılımlara rağmen Kürtçenin halen yasaklı olduğunu da vurgulayan Kuluman, halkı her alanda dilini geliştirmeye çağırdı.

DİYADİN

Kars'ın Diyadin İlçesi'nde ise DTP İlçe binasında basın toplantısı düzenlendi. Toplantıya Belediye Başkanı Celal Tanrıverdi, DTP İlçe Başkanı Abdullah Tunç, DTP PM Üyesi Orhan Artunç ve vatandaşlar katıldı. Kürt dili üzerindeki baskılara dikkat çeken TZP Üyesi Abdullah Kaya, Kürtçe üzerindeki baskıların her alanda halen sürdüğünü aktardı. Devletin Kürtçenin gelişmemesi için her türlü yola başvurduğunu belirten Kaya, tutuklu ve hükümlüler ile belediye başkanlarına Kürtçe konuşmalarından dolayı açılan davalara dikkat çekti.

MERSİN

DTP'ye yönelik baskıları protesto etmek amacıyla DTP Akdeniz İlçe binası yanında kurulan açlık grevi çadırlarında açıklama yapıldı. Açıklama yapan TZPKurdi Mersin Temsilcisi Mehmet Selim Ekinci, Kürtçenin yıldızının her geçen gün daha da fazla parladığını belirterek, Kürtçenin gelişimine karşı devletin TRT 6 gibi birçok hileli adım attığını söyledi. Her halk için onursal haklar olduğunun altını çizen Ekinci, anadilin de bu haklar ve yaşam gerekçeleri arasında bulunduğuna dikkat çekti. Ekinci, şunları söyledi. 'Kürtçe Ehmedê Xanî, Hawara Celadet Bedirxan'ın dili, Hozan Serhat, Delila'nın türküleridir. Kürtçe demokratik ekolojik toplumun dilidir. Bu umutlarla 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı'nı kutluyor, halkımızı ve halkımızın seçilmiş kurum yöneticileri, belediye başkanları ve vekillerine anadillerine sahip çıkma çağrısı yapıyoruz.'

İZMİR

TZPKurdi İzmir Komisyonu 'Divê zimanê Kurdî bibe zimanê fermî û perwerdehiyê' pankartı ile Konak Pier önünden Eski Sümerbank'a kadar yürüyüş düzenledi. DTP, İzmir MKM, Barış Anneleri İnisiyatifi, DÖKH, YDG-M ve ESP'nin de destek verdiği eylemde Kürtçe gazeteler Hawar ve Rojev taşınarak 'Zimanê me rûmeta me ye', 'Bê ziman jiyan nabe', 'Anadilde eğitim istiyoruz', 'Ciwan hêzên parastina ziman in' sloganları atıldı.

Yürüyüşün ardından açıklama yapan Beru Bari, 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı'nın tüm Kürtlerin bayramı olduğunu belirterek, dil ve kültürün önemine dikkat çekti. Tarihte sürekli baskı ve asimilasyon politikalarının hedefi olan Kürtçenin bugün hala TRT 6 gibi sahte açılımlara rağmen, baskı ve yok etme politikalarıyla karşı karşıya olduğunu belirten Bari, 'Bir yandan sahte açılımlar yapılırken, diğer yandan Kürtlerin tek günlük gazetesi olan Azadiya Welat, ardından da Rojev gazetesi birer ay süreyle kapatıldı. Kürtlerin her zaman olduğu gibi yine dillerine sahip çıkacaklarını kaydeden Bari, Kürtçenin biran önce anayasal güvenceye alınması gerektiğini söyledi. Bari, Kürt kültürünü bu günlere taşıyan, Ehmedê Xanî, Cigerxwîn, Celadet Bedîrxan, Hozan Serhat ve Delila'yı saygıyla andıklarını söyledi.

TZPKurdi İzmir Komisyonu, 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı kutlamaları çerçevesinde, İzmir Mezopotamya Kültür Merkezi'nde (MKM) bir de şölen düzenledi. DTP, MKM, DÖKH, YDG-M, İHD, İzmir Barış Anneleri İnisiyatifi üyelerinin de katıldığı şölen yoğun katılım nedeniyle izdihama neden oldu. Barış, demokrasi ve Kürt dili için mücadele veren ve bu uğurda yaşamını yitirenler için bir dakikalık saygı duruşu ile başlayan etkinlik, dil üzerine yapılan konuşmalar, slayt gösterisi, müzik dinletisi ile sürdü.

Etkinlikte konuşma yapan TZPKurdi İzmir Komisyonu üyelerinden Mustafa Borak, Kürt Dili'nin tarihsel süreç içinde geçirdiği aşamaları, zorlukları ve Kürt Dili'nin önemine değinerek, "Dil, halkların kendini var oluşsal olarak ispat etmesidir. Bir halkın varlığını gösteren en önemli değerlerden biri kuşkusuz dildir. Uluslar kendi dilleriyle varlıklarını sürdürüp onu kalıcılaştırmaya çalışırlar. Kürtler tarihinde hep işgalci güçlerin saldırısına mahrum kalmış, asimilasyona tabi tutulmuştur. Ancak Kürt dili zengin bir altyapıya sahip olduğundan kaynaklı bu güne kadar gelmiştir" dedi. Borak, Kürt dilinin geliştirilmesi için Anayasal güvenceye alınması yönünde çalışmalarının süreceğini de sözlerine ekledi.

Borak'ın konuşmasının ardından söz alan TZPKurdi İzmir Komisyonu üyelerinden Hatice Şen ise İzmir'de TZPKurdi'nin çalışmaları hakkında bilgi vererek, Kürt halkının dil bayramını kutladı. Konuşmalardan sonra, Kürt dili üzerine önemli çalışmalar yapan ve Kürt diline emek veren Ehmedê Xanî, Mîr Celal Bedîrxan, Cigerxwîn, Osman Sebrî gibi önemli şahsiyetlerin portrelerini gösteren slayt gösterimi yapıldı. Ardından MKM müzik gruplarının verdiği müzik dinletisi ile etkinlik sona erdi.

ADANA

Adana'da ise, 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı dolayısıyla TZP-Kurdî çalışanları Merkez Seyhan İlçesi'nde bulunan Bebe Müzikhol'de kutlama gerçekleştirdi. 'Bila zimanê Kurdî bibe zimanê fermî' yazılı pankartının açıldığı kutlamaya DTP yöneticileri ve çok sayıda kişi katıldı. Bir dakikalık saygı duruşu ile başlayan kutlamada konuşan TZP-Kurdî çalışanı Kürt Dil Öğretmeni Arjen Raif Kosori, "Yaklaşık iki yıldır Kürt Dil Bayramı'nı kutluyoruz. Bir çok ülkede ve kentte bayramlar resmi bir şekilde kutlanıyor. Ben de Kürt Dil Bayramı'nın bugünden itibaren resmi bir şekilde kutlanmasını diliyorum" dedi.

Daha sonra kısa bir konuşma yapan DTP Seyhan İlçe Yöneticisi Osman Güven de, "Yıllardır dilimizi bize yasakladılar. Sizin şahsınızda Kürt dili ve mücadelesi için savaşan diğer insanlarımızın da bayramını kutluyorum" dedi.

Konuşmaların ardından Kürt kültür ve geleneğini sürdüren dengbêjler klamlarını seslendirdi. Yoğun ilgi gören dengbêjler uzun süre alkışlanırken sık sık 'Bê ziman jiyan nabe', 'Bê serok jiyan nabe' sloganları atıldı. Dengbêjlerin ardından, TZP-Kurdi bünyesinde Kürt Dili Öğretmenlik Kursu'na katılan öğrencilere sertifikaları verildi.

Etkinlik, MKM bünyesinde çalışmalarını yürüten Koma Şitilên Azadî'nin söylediği şarkılar ve çekilen halaylarla sonra erdi.

ADIYAMAN

İHD Adıyaman Şubesi'nde yapılan açıklamaya, DTP ve İHD yöneticilerinin de aralarında bulunduğu çok sayıda kişi katıldı. Burada açıklama yapan TZPkurdi Üyesi Welat Dilken, Kürt Dil Bayramı'nı kutlayarak, üniversitelerde Kürtçe bölümlerin açılmasının, Kürtlerin taleplerini karşılamadığını ifade etti. Dilken, 'Kürt dili tarihte kalmış ya da bu topraklara yabancı bir dil değildir ki kürsüler açılsın ve o dille araştırma yapılsın. Kürt dili milyonlarca insanın kullandığı, medya ve edebiyata kullanılan bir dildir. Dolaysıyla sadece kürsüler kurularak Kürtlerin eğitim talepleri karşılanamaz' dedi.

Kaynak: ANF

Yazdır