Dağların Kenti Hakkari’den Ters Lale
Anavatanı ‘Dağların Kenti Hakkari’ olan ‘ters lale’ dünyanın nadide çiçeklerinden birisidir. Kan kırmızısı, sarı, portakal ve turuncu rengi, kadife hassaslığındaki çiçeği ve estetik görünümlü ilgi çeken görkemli, gösterişli duruşu ve üstünde dağınık bir şekilde duran parlak yeşil yaprakları ile bir tabiat harikasıdır. Ters lale, doğal görünüşüyle mevcut kültür lalelerinden oldukça farklıdır.
Bir zamanlar Hakkari’de hüküm sürmüş olan Asurilerin, her sabah gövdesinden su çıktığı için ‘ağlayan lale’ adını verdikleri, Hıristiyan inancına göre Hz. Isa’nın çarmıha gerildiği sırada Meryem ananın gözyaşlarının yere akmasıyla yetiştiğine inanıldığı için Hıristiyanların ‘ağlayan gelin’ adını verdikleri ters laleler Hıristiyan aleminin de kutsal çiçeği kabul edilir.
Günümüzde genç kızlarımızın çeyizlerinde ters lale motiflerini görmek mümkündür. Türkülerini, kilimlerini onlarla süsler, el işlemelerine motif yapar, mekanlarındaki renk cümbüşünü onunla sağlar.
Hakkari dağlarında doğal olarak yetişen, her sapında 3- 8 lalenin ters olarak boy verdiği, ‘ters lale” 60-80 cm’yi bulan boyu ile 1500-2500 metre yükseklikte mikro klimatolojik bölgelerde yetişmektedir.
Gen merkezi Hakkari ilimiz olmasına rağmen yasal olmayan yollardan Avrupa ülkelerine kaçırılıp buralarda kozmetik ve ilaç sanayisinde kullanıldığı ve hatta süs bitkisi olarak parkları süslediği bilinmektedir.
Avrupa’da “Fritillaria”, “Impriallis”, “Keşan Lalesi”, “Fritillaria persica”, “Karagöz lalesi”, “Fritillaria”, “Impriallis” ‘Ağlayan Gelin’ gibi isimlerle anılan bu çiçek, Hakkari yöresinde, Ağlayan Gelin, Kerbela, Kral Lalesi, Kral Tacı, Yayla Çanı, Yere Bakan Lale ayrıca Tuğ-u Şahi, Zengıl-Zom, Gul Şılıl, Gul Seğun olarak da adlandırılmaktadır.
Doğadan kontrolsüz ve bilinçsiz sökümlerin önlenmesiyle ters lale gen kaynaklarının korunması gerekmektedir. Aksi halde bu güzelliğin de birgün kaybolup gitmesi kaçınılmaz görünmektedir.
Sefer KAÇMAZ
|
Haberler
Yukarı çık